यस नगरपालिकाको दिर्घकालिन सोच "शिक्षित, स्वस्थ, व्यावसायिक शहरः उत्थानशील र समृद्ध मन्थली नगर"

मन्थली नगरपालिकाको मिशन

मन्थली नगरपालिकाको लक्ष्य र मिशन दीर्घकालीन सोच "शिक्षित, स्वस्थ, व्यावसायिक शहर: उत्थानशील र समृद्ध मन्थली नगर" रामेछाप जिल्लाको सदरमुकाम रहेको मन्थली नगरपालिका २११.७७ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको, प्राकृतिक सुन्दरता, धार्मिक तथा ऐतिहासिक सम्पदाले भरिपूर्ण एक हिमाली-पहाडी नगर हो। यस नगरपालिकाले अंगीकार गरेको दीर्घकालीन सोचलाई मूर्त रूप दिन तल उल्लिखित लक्ष्य र मिशनहरू तय गरिएका छन्, जुन शिक्षा, स्वास्थ्य, व्यवसाय, उत्थानशीलता र समृद्धि गरी पाँच आधारस्तम्भमा केन्द्रित छन्। लक्ष्य (Goals) १. शिक्षित मन्थली नगरपालिकाभित्र गुणस्तरीय, समावेशी र प्रविधिमैत्री शिक्षाको पहुँच सुनिश्चित गर्ने। सबै वडाका बालबालिकाले अनिवार्य र निःशुल्क आधारभूत शिक्षा प्राप्त गर्ने, बालश्रम र बालविवाहमुक्त समाज निर्माण गर्ने, र साक्षरता दर शतप्रतिशत नजिक पुर्‍याउने लक्ष्य राखिएको छ। साथै, प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षालाई प्रवर्द्धन गरी युवा जनशक्तिलाई स्थानीय अर्थतन्त्रसँग जोड्ने। २. स्वस्थ मन्थली हरेक वडामा आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको पहुँच पुर्‍याउने, मातृ तथा बाल स्वास्थ्यमा विशेष ध्यान दिने, र स्वच्छ खानेपानी, सरसफाइ तथा वातावरणीय स्वास्थ्यलाई प्राथमिकतामा राख्ने। भौगोलिक विकटता र भूक्षय-पहिरोको जोखिमका बीच पनि आपतकालीन स्वास्थ्य सेवा समयमै उपलब्ध गराउने संरचना विकास गर्ने लक्ष्य छ। ३. व्यावसायिक मन्थली सदरमुकामको रूपमा रहेको भौगोलिक तथा प्रशासनिक लाभलाई उपयोग गरी मन्थलीलाई व्यापार, बजार र सेवा केन्द्रको रूपमा विकास गर्ने। कृषि, पर्यटन र साना-मझौला उद्यमलाई प्रवर्द्धन गरी स्थानीय रोजगारी सिर्जना गर्ने र वैदेशिक रोजगारीमा भर पर्ने प्रवृत्तिलाई क्रमशः घटाउने लक्ष्य राखिएको छ। ४. उत्थानशील (Resilient) मन्थली भिरालो भौगोलिक बनावट भएको यस नगरपालिकामा वर्षायाममा हुने भूक्षय र पहिरोको जोखिमलाई ध्यानमा राखी विपद् जोखिम न्यूनीकरण र जलवायु अनुकूलनलाई नीतिगत प्राथमिकतामा राख्ने। पूर्वाधार निर्माणमा विपद्-प्रतिरोधी मापदण्ड अवलम्बन गर्ने र समुदायलाई विपद् व्यवस्थापनमा सक्षम बनाउने लक्ष्य छ। ५. समृद्ध मन्थली समावेशी आर्थिक वृद्धि, पूर्वाधार विकास र सुशासनमार्फत नागरिकको जीवनस्तर उकास्ने। सबै वडाहरूबीच सन्तुलित विकास सुनिश्चित गरी गरिबी र असमानता घटाउने अन्तिम लक्ष्य राखिएको छ। मिशन (Mission) मन्थली नगरपालिकाको मिशन भनेको माथि उल्लिखित लक्ष्यहरू हासिल गर्न ठोस, समयबद्ध र नतिजामुखी कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्नु हो। यसअन्तर्गत: शिक्षा क्षेत्रमा — सामुदायिक विद्यालयहरूको भौतिक पूर्वाधार सुधार्ने, शिक्षक क्षमता विकास गर्ने, प्रविधिमैत्री सिकाइ वातावरण निर्माण गर्ने, र बालमैत्री स्थानीय शासन प्रणालीलाई थप सुदृढ बनाउने। स्वास्थ्य क्षेत्रमा — स्वास्थ्य चौकीहरूको स्तरोन्नति गर्ने, दक्ष जनशक्ति परिचालन गर्ने, र निवारक स्वास्थ्य सेवा तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिने। व्यवसाय र अर्थतन्त्रमा — स्थानीय बजार पूर्वाधार, सडक सञ्जाल र विद्युत् आपूर्ति सुदृढ गर्ने, कृषि उत्पादनमा आधुनिकीकरण ल्याउने, र सहकारी तथा साना उद्यमीलाई प्राविधिक-आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउने। साथै, थानपती महादेव मन्दिर, चिसापानी गढी जस्ता धार्मिक-ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षण गर्दै पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने। विपद् व्यवस्थापनमा — घ्याप्चे पहिरो जस्ता उच्च जोखिमयुक्त क्षेत्रको वैज्ञानिक अध्ययन गरी दीर्घकालीन समाधान खोज्ने, प्रारम्भिक चेतावनी प्रणाली स्थापना गर्ने, र जोखिममा परेका बसोबासीको सुरक्षित पुनर्वासको योजना बनाउने। सुशासन र संस्थागत क्षमतामा — पारदर्शी, जवाफदेही र नागरिकमैत्री सेवा प्रवाह प्रणाली स्थापना गर्ने, डिजिटल सेवालाई विस्तार गर्ने, र वडा तहसम्म योजना तर्जुमा प्रक्रियामा नागरिक सहभागिता सुनिश्चित गर्ने। रणनीतिक दृष्टिकोण यी लक्ष्य र मिशनहरू हासिल गर्न नगरपालिकाले वार्षिक नीति तथा कार्यक्रम, आवधिक योजना र क्षेत्रगत रणनीतिहरूमार्फत काम अघि बढाउने छ। हरेक वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा शिक्षा, स्वास्थ्य, व्यवसाय, विपद् व्यवस्थापन र सुशासनलाई प्राथमिकतामा राखी बजेट विनियोजन गरिनेछ। साथै, संघीय र प्रदेश सरकार, गैरसरकारी संस्था, निजी क्षेत्र र स्थानीय समुदायबीच समन्वय गरी स्रोत परिचालनलाई प्रभावकारी बनाइनेछ। निष्कर्ष "शिक्षित, स्वस्थ, व्यावसायिक शहर: उत्थानशील र समृद्ध मन्थली नगर" भन्ने दीर्घकालीन सोचले मन्थली नगरपालिकाको समग्र विकास यात्रालाई दिशा निर्देश गर्दछ। शिक्षामार्फत ज्ञानयुक्त नागरिक, स्वास्थ्यमार्फत सक्षम जनशक्ति, व्यवसायमार्फत आर्थिक अवसर, उत्थानशीलतामार्फत सुरक्षित भविष्य र समृद्धिमार्फत उन्नत जीवनस्तर — यी सबैको समन्वयात्मक प्रयासबाट मात्र मन्थली नगर साँच्चिकै एक आदर्श, समावेशी र समृद्ध नगरको रूपमा स्थापित हुनेछ। नगरपालिका, नागरिक समाज र सम्पूर्ण सरोकारवालाहरूको साझा प्रतिबद्धता र सहकार्यले नै यो सोचलाई यथार्थमा परिणत गर्न सकिनेछ।